Wat je moet weten als je een testament wilt opmaken

• Een testament is een document waarin je vastlegt aan wie je je bezittingen of een deel ervan nalaat wanneer je overlijdt.
• Je kunt een testament opmaken of herroepen zolang je helder van geest en bekwaam bent, en je minstens 16 jaar bent. Tussen 16 en 18  jaar kun je in je testament alleen maar bepalingen opnemen over de helft van je vermogen.
• Het kan maar door 1 persoon opgesteld worden. Je kunt dus niet samen met je partner in eenzelfde document jullie testament opmaken.

Met een testament bepaal je zelf wat er met je nalatenschap gebeurt en kun je bepaalde personen iets (extra) geven:

• Je kunt 1 of meer bezittingen aan een bepaalde persoon nalaten. Je kunt bijvoorbeeld de gouden halsketting waar je nichtje gek op is aan haar nalaten.
• Je kunt ook je kleinkinderen begunstigen. Met als bijkomend voordeel dat de successiedruk dan vaak daalt omdat je je nalatenschap over meerdere personen spreidt.
• Je kunt een goed doel opnemen in je testament. Daardoor kan de erfbelasting lager zijn.

Een testament biedt ook het voordeel dat je niet onmiddellijk ‘armer’ wordt. Je behoudt je bezittingen tot aan je overlijden. Bij een schenking is dat niet het geval. Met een testament behoud je ook je financiële onafhankelijkheid. Je wettelijke pensioen is vaak onvoldoende om je levensstijl te behouden nadat je je actieve loopbaan beëindigde. Was je té vrijgevig tijdens je leven? Dan kan dat je op latere leeftijd zuur opbreken.

• Je kunt een testament opmaken voor roerende goederen (bijvoorbeeld een effectenportefeuille, geld, kunstwerken) en onroerende goederen (bijvoorbeeld een woning, grond).
• Je kunt ook bepalingen opnemen voor andere zaken dan bezittingen. Je kunt bijvoorbeeld aangeven wie bij voorkeur voogd van je minderjarige kinderen wordt als jij en de andere ouder van de kinderen overlijden.
• Je kunt regelingen opnemen voor je ‘digitale nalatenschap’. Moeten je berichten, blogs, enzovoort na je overlijden virtueel verder leven of juist niet? Als je paswoorden van socialemediasites opneemt en een ‘beheerder’ aanwijst voor deze informatie, kan dat gemoedsrust brengen voor je nabestaanden.

Er zijn 3 soorten testamenten:

• Notarieel testament
  • Een notarieel testament wordt opgemaakt door 1 of 2 notarissen. Als het door 1 notaris gebeurt, moeten er ook 2 getuigen aanwezig zijn.
  • Dit testament is een authentieke akte en kan dus moeilijk betwist worden.
  • Je wordt juridisch ondersteund. Zo ben je zeker dat wat je wenst ook effectief uitgevoerd wordt na je overlijden.
• Internationaal testament
  • Een internationaal testament maak je schriftelijk op. Je biedt dit aan een notaris aan en verklaart dat dit je testament is en dat je de inhoud ervan kent. Daarbij moeten 2 getuigen aanwezig zijn.
  • Je hoeft het niet met de hand te schrijven, je mag het typen.
  • Je moet de datum erop zetten en het ondertekenen.
• Eigenhandig testament
  • Een eigenhandig testament kun je opmaken zonder er een notaris bij te betrekken.
  •  Je moet het met de hand schrijven, de datum erop zetten (dag, jaar en maand) en het ondertekenen.
  • Het geeft minder zekerheid dan een notarieel testament want er kunnen fouten in staan en het kan betwist worden.
  • Om zeker te zijn dat je testament ‘bovenkomt’ wanneer je overlijdt, laat je het best registreren bij de notaris.

Een testament dat door de notaris wordt opgemaakt of je eigenhandig testament dat je bij de notaris laat registreren, wordt opgenomen in een Centraal Register van Testamenten. Je naam, de datum van opmaak en de gegevens van de notaris worden geregistreerd. De inhoud van je testament blijft geheim zolang je leeft.

Op de goederen die je via een testament krijgt betaal je erfbelasting. De tarieven verschillen van gewest tot gewest. Ze hangen af van de graad van verwantschap tussen de testator (degene die het testament opmaakt) en de legataris (de erfgenaam).

De fiscale woonplaats van de testator op het moment van overlijden bepaalt welk gewest bevoegd is. Woonde die in de 5 jaar voor het overlijden in meerdere gewesten? Dan telt het gewest waar de testator in die periode het langst woonde.

Je kunt de erfbelasting verlagen door bepaalde keuzes te maken. Bijvoorbeeld door je kleinkinderen te begunstigen.