Je financiële geletterdheid verbeteren? "Overzicht en voorbereiding zijn key"

ETF’s, staatsbonnen, crypto, een termijnrekening, indexatie: als je met je geld bezig wil zijn, moet je al snel een woordenboek aan termen kennen. Het is een van de redenen waarom veel Vlamingen afhaken, want wat betekenen die begrippen nu echt voor jouw portemonnee? Een snelle online zoekopdracht geeft je daar geen zicht op.

Tegelijk ontkom je er niet aan. Bij elk groot levensmoment komen grote geldvragen. Kan ik dit betalen? Spaar ik genoeg? Moet ik me beter indekken voor later? Vlamingen die voldoende financieel geletterd zijn, kunnen die vragen doorgaans makkelijker voor zichzelf beantwoorden. 

Bart De Bodt, Directeur Digitale Kanalen bij Argenta: “In essentie betekent het dat je genoeg kennis hebt in geldzaken om de keuzes te maken die jou financieel gezonder zullen maken. Je hoeft geen econoom te zijn: het belangrijkste is dat je begrijpt welke financiële uitdagingen jij in de toekomst kunt hebben.”

Dennis De Jongh, zelfstandig Argenta-kantoorhouder: “Juist. Het draait om financiële veerkracht. Een twintiger vraagt zich af: kan ik ooit een woning kopen? Een veertiger wil weten hoe hij kinderen, wonen en leven kan combineren. Onder al die vragen zit hetzelfde gevoel: komt het goed? Het gaat om hoe goed voorbereid je bent wanneer je leven verandert.” 

De Jongh: “Je krijgt veel informatie. Je leest over een aantrekkelijke rente of hoort een verhaal op sociale media en het is moeilijk om te bepalen wat relevant is voor jouw situatie of welke bron betrouwbaar is. Zo dreig je het overzicht te verliezen of hypes te volgen die niet bij je passen. Net zo vaak stel je uit onzekerheid een beslissing uit, terwijl uitstel in geldkwesties vaak duurder is dan een onvolmaakte eerste stap zetten.”

De Bodt: “Onthoud bij hypes of mooie verhalen dat wat voor de een werkt, dat niet voor de ander hoeft te doen. Financiële geletterdheid helpt je door de ruis heen te kijken en keuzes te maken die bij jouw wensen en doelen passen.”

De Bodt: “Omdat veel mensen er niet mee bezig zijn. Niemand staat op en denkt: ‘Ik ga vandaag eens een toffe verzekering of hypotheek afsluiten’. Dat komt omdat zo’n financieel product een middel is, geen doel op zich. Bovendien zijn geldzaken doordrenkt van wetgeving en fiscaliteit, dat maakt het moeilijk om meteen te begrijpen hoe ze je zullen helpen.”

De Jongh: “Je plukt de vruchten van een financiële beslissing ook vaak pas jaren later, dat maakt het minder tastbaar.”

De Bodt: “AI kan je helpen om opties te verkennen en geeft je persoonlijke inzichten. Maar er is een valkuil: de chatbot wil altijd een antwoord geven en je ideeën bevestigen. Voor geldzaken is ‘ongeveer juist’ niet goed genoeg, want een fout advies heeft stevige gevolgen. Toets daarom altijd zelf af: ‘Klopt dit voor mijn situatie?’”

De Jongh: “Je relatiebeheerder bij de bank kan je helpen. Hij of zij doet wat AI niet doet: je de vragen stellen waar je zelf nog niet aan dacht.”

De Bodt: “Je bankapp: die is zoveel meer dan een transactietool. Hij kan je inzicht geven in kansen, risico’s en aandachtspunten. Zal je pensioen volstaan? Hoeveel moet je opzijzetten voor onverwachte kosten? Hoe kan je woning energiezuiniger worden? De app kan je relevante acties voorstellen.”

De Jongh: “Zie je bankapp niet als een extra loket, wel als een digitale coach, die je goed kan tonen waar je vandaag staat.”

De Jongh: “Bij sleutelmomenten. Je koopt een woning, breidt je gezin uit, start als zelfstandige, bereidt je pensioen voor. Ook bij ziekte, een overlijden of echtscheiding. Bij een bank als Argenta volgen we families over generaties heen, dat wil zeggen dat jouw denkproces bij zo’n beslissing niet vanaf nul hoeft te starten.” 

De Jongh: “Financieel geletterd zijn houdt in dat je kritisch blijft. Vraag je af: wie deelt dit advies, welk belang heeft die persoon en is het gebaseerd op feiten? Wil je nagaan of het advies bij je past, kijk naar je plannen of behoeften: welke veranderingen verwacht je de komende jaren? Wat of wie wil je beschermen?”

De Bodt: “Het is positief dat ‘finfluencers’ mensen op een toegankelijke manier meenemen in financiële thema’s. Maar weet waaraan je betrouwbaar advies herkent: het is genuanceerd en belicht de voordelen én de risico’s.”

De Jongh: “Het belangrijkste is dat je onderzoekt waar je kwetsbaar bent en wat je eraan kunt doen. Nog meer dan kennis vergaren gaat het om een overzicht krijgen over jouw situatie en een buffer opbouwen. Het is voorbereid zijn op de wasmachine die plots stukgaat en vandaag slimme keuzes maken met het oog op je toekomst.”

De Bodt: “De sleutel zit ‘m in algemene vuistregels en tips te vertalen naar jouw situatie. Dat is iets wat je met de hulp van je bank kan doen. Zodra je dat perspectief ontwikkelt, komt het vertrouwen om actie te ondernemen.”

De Bodt: “Ouders mogen sneller met hun kinderen over geld, sparen en de impact van inflatie praten. Als ik dat gesprek als kind had gehad, was ik wellicht vroeger gestart met een deeltje van mijn spaargeld te beleggen.”

De Jongh: “Wacht niet tot er een financieel probleem opduikt of je kinderen steun nodig hebben bij de aankoop van een woning. Financiële rust krijg je door ervoor te zorgen dat je voorbereid bent, op alle vlakken.”