Over Anthropic en Anthropoid

De afgelopen maand zal ons nog lang heugen: na een bedrieglijk kalme start werden de markten op het verkeerde been gezet door een sectorrotatie van jewelste, gevolgd door het uitbreken van een gevaarlijk militair conflict waarbij de VS het hoofd in een wespennest hebben gestoken.

De hoge verwachtingen rond de AI-revolutie trekken een dubbel spoor op de technologiebeurzen. De enablers van de AI-revolutie – de ontwerpers en producenten van geheugenchips en hun machinebouwers – namen een vlucht vooruit. Daartegenover incasseerden de users, zoals softwareproducenten en aanbieders van applicaties, een rake uppercut.

De voornaamste drijfveer achter deze ongekend sterke sectorrotatie is de vrees dat een goedkope en efficiënte AI-oplossingen een aanzienlijk deel van het huidige softwareaanbod in de nabije toekomst zullen vervangen. Zo dreigt de inkomstenstromen van gevestigde leveranciers op te drogen. Dat proces vindt plaats tegen de achtergrond van een nijpende schaarste aan geheugenchips, die de kosten van AI-investeringen exponentieel doet oplopen.

Over de gevolgen voor hybride giganten die zowel infrastructuur als softwareapplicaties aanbieden – zoals Apple, Microsoft, Alphabet of Meta – heeft de jury nog geen eindoordeel geveld.

De onzekerheid trof zelfs de absolute spil van de huidige revolutie: Nvidia. Ondanks de publicatie van onwaarschijnlijk sterke bedrijfsresultaten, reageerde de beurs initieel ontgoocheld. Toch hoef je achter die koersdruk niet te veel fundamentele twijfel zoeken.

De terugslag lijkt vooral een technisch gevolg van de traditionele black-out die direct na de cijferpublicatie ingaat. Hierdoor ontstaat een tijdelijk gebrek aan liquiditeit in de markt, simpelweg omdat de massale inkoopprogramma's van eigen aandelen dan noodgedwongen stilliggen. Merk op: de dag na de publicatie van de schitterende bedrijfsresultaten in februari 2025 daalde de koers met 5,55 %. Na de publicatie op in februari zakte het aandeel met 5,46 %. Déjà vu. 

De katalysator van deze sectorrotatie was de lancering van de nieuwste versie van Claude, het AI-model van Anthropic. Het koppelt verregaande autonomie aan een ongekende precisie. Sneller dan verwacht markeert dit een beslissende stap, van generieke naar adaptieve AI¹.

Deze overgang is cruciaal voor de implementatie van AI in operationele omgevingen met een directe impact op de werkvloer.

AI is niet langer je assistent, maar wordt je vervanger.

Zo dreigt de personeelsbezetting in de dienstverlening in de nabije toekomst dramatisch te krimpen (met schattingen tot -40 %) en kan een aanzienlijk deel van de huidige (dure) software worden vervangen door efficiëntere AI-applicaties. Verkijk je echter niet op de kortetermijnbewegingen: hoewel sommige bedrijven een existentiële dreiging voelen, kunnen andere in een latere fase juist profiteren. Wanneer AI bepaalde toepassingen nagenoeg gratis beschikbaar stelt, zal de vraag naar complementaire, niet-repliceerbare software en specifieke data juist exploderen – precies zoals de Jevons-paradox² voorspelt: een hogere efficiëntie leidt vaak tot een massaal groter totaalverbruik.

Geobsedeerd door de dramatische verschuivingen binnen de techsector, werden de signalen van een verdere escalatie in het Midden-Oosten onvoldoende in de beursscenario's verdisconteerd. De timing van de militaire aanval op Iran lijkt te zijn ingegeven door het opportunistische feit dat hun leider zich toevallig kwetsbaar had opgesteld, eerder dan door een daadwerkelijke, imminente dreiging. Dat maakt een dergelijke ontwikkeling onvoorspelbaar.

Het gebrek aan een helder tactisch plan, laat staan een strategische doelstelling, maakt van de Amerikaanse militaire inspanning een ongeleid projectiel met onvoorspelbare economische gevolgen.

Door zich hals over kop in een gewapende strijd te storten, wordt de kans op een doortastende zege kleiner. De VS laat zich nu meesleuren in een moeras van eeuwenoude conflicten. Dat vergroot de kans op een langdurig conflict, met een ernstige verstoring van energiemarkten en grote prijsschommelingen tot gevolg.

De overweldigende militaire overmacht waarmee Iran momenteel wordt geconfronteerd, zal het regime dwingen tot toegevingen. Ondanks de gezwollen retoriek, weten ze dat ze een totale oorlog niet kunnen winnen. Daarom zal het overleven van het regime de prioriteit krijgen.

Een duidelijk teken is dat de Iraanse strijdkrachten weliswaar zeer actieve tegenacties organiseren – sommige zelfs met enig succes – maar hun meest geavanceerde wapenarsenaal onbenut laten. Ze bewaren de beste troeven voor de ultieme verdediging van hun eigen bolwerk. Het doelbewust bestoken van olietankers in de Straat van Hormuz – ondanks eerdere beloftes van het regime in Teheran – is een teken van de wanhoop van het regime. Door die diplomatieke belofte te breken, blokkeert het Iraanse regime immers ook zijn eigen olie-export en snijdt het vooral in eigen vel, zodat het de blokkade niet lang kan volhouden.

Het maakt de aandelenbeurzen intussen bloednerveus, vooral omdat Amerikaans president Trump telkens weer alle verworven inzichten aan zijn presidentiële laars lapt. Elke econoom weet dat handelstarieven verhogen averechts werkt, net zoals iedereen in de financiële wereld weet dat je niet zonder nadelige gevolgen morrelt aan de onafhankelijkheid van de centrale bank of manifest wetten schendt zolang het hooggerechtshof een oogje in het zeil houdt.

Evenmin mag men militaire lessen uit het verleden negeren. Het ombrengen van een politieke leider heeft in de geschiedenis zelden het gewenste resultaat opgeleverd. Integendeel, de verontwaardiging verenigt het volk en vergroot de collectieve vastberadenheid. Een rechtstreekse uitschakeling kan een tactisch succes zijn op korte termijn, maar op langere termijn leidt dit enkel tot een strategische impasse.

Een dergelijke agressie bereikt de gewenste regimeverandering enkel wanneer het land politiek weinig gestructureerd is en dat kun je over Iran moeilijk beweren. Het enige realistische doel van de aanval is om Iran te verplichten tot verregaande toegevingen, en dat is zeker niet onmogelijk. 

De geschiedenis leert ons dat een voorspelbare vijand vaak nuttiger is dan een onthoofd regime. Tijdens de Tweede Wereldoorlog weigerde Churchill daarom zijn nemesis op deze manier uit te schakelen en riep hij zijn sluipschutters terug uit Berchtesgaden. Hij wist nochtans dat de Führer daar elke ochtend in de buurt van zijn Berghof een nagenoeg onbeschermde wandeling maakte en een gemakkelijk doelwit vormde. De vrees was echter dat een aanslag het Duitse volk standvastiger en weerbaarder dan ooit zou maken.

Bovendien achtte men het strategisch verstandiger om de betrokkene in zijn functie te laten: het gebrek aan militair inzicht van de koppige 'Boheemse korporaal' leidde immers tot een opeenstapeling van strategische flaters die de geallieerden goed van pas kwamen. Met bekwame strategen als admiraal Dönitz of generaals als von Manstein of Rommel aan het roer zou dat voordeel zijn weggevallen, en had de oorlog (nog) langer geduurd.

Een bijkomend element was de vrees voor meedogenloze vergelding, zoals de extreme represailles tegen de Tsjechische burgerbevolking na de aanslag in mei 1942 op Reinhard Heydrich – de architect van de Holocaust en de 'Slachter van Praag' werd geëlimineerd tijdens operatie Anthropoid.

De analogie met de toestand van vandaag is beklemmend. Juist in die beklemming ligt de opdracht voor de belegger: niet reageren op de waan van de dag, maar de structurele verschuivingen herkennen. Wall Street climbs a wall of worry. Geduld en strategische standvastigheid zijn daarbij, zoals tijdens iedere crisis, van cruciaal belang.