Financiële markten houden stand ondanks geopolitieke spanningen

Het consumentenvertrouwen in de EU en de eurozone is in maart verder verslechterd en bereikte het laagste niveau sinds eind 2022. Dat mag niet verwonderen: door de massale import van olie verliezen we koopkracht die we niet in eigen land kunnen uitgeven. Geopolitieke spanningen blijven voorlopig zwaar op het sentiment drukken.

Aangezien er bij veel landen weinig marge is in de begroting, is er geen enthousiasme bij de politiek voor tegemoetkomingen.

De kredietvoorwaarden voor bedrijven en woninghypotheken zijn in het 1ste kwartaal van 2026 aanzienlijk strenger geworden. Dat is geen verrassing, gezien de stijging van de rentevoeten in de eurozone – een gevolg van de hogere inflatie op korte termijn.

Toch blijven we geloven in onze regio: de voormalige voorzitter van de Europese Centrale Bank Mario Draghi dringt er in zijn aanbevelingen op aan om een hechter economisch blok te vormen met de landen uit de eurozone. 

Er zijn verschillende elementen die bijdragen tot de Amerikaanse groei.

• Beperkte impact van handelsspanningen
  Ondanks harde retoriek van president Trump rond importtarieven, bleef de uiteindelijke impact op de economie relatief beperkt. De effectief ingevoerde tarieven liggen duidelijk lager dan aanvankelijk gevreesd. De markt liet zich dus niet meeslepen in een escalatie van de handelsoorlog. Daardoor bleef de economische schade voor bedrijven en consumenten onder controle.
• Vlotte wereldhandel en stabiele toeleveringsketens
  De druk op de wereldwijde toeleveringsketens bleef relatief laag in historisch perspectief. Dat betekent dat bedrijven minder hinder ondervonden van vertragingen, hogere kosten of tekorten. Bovendien bleef de internationale handel goed doorlopen, mede dankzij de sterke Chinese export. Dat gegeven ondersteunt zowel de wereldwijde productie als de consumptie.
• Sterke arbeidsmarkt en robuuste consumptie
  De Amerikaanse arbeidsmarkt blijft bijzonder sterk, met een lage werkloosheid en stabiele jobcreatie. Daarnaast zorgen belastingteruggaven voor extra financiële ruimte bij gezinnen. Dat stimuleert de consumptie, die een belangrijke motor is van de Amerikaanse economie. Het vertrouwen van consumenten blijft daardoor relatief hoog.
• Lagere gevoeligheid voor stijgende olieprijzen
  Energiekosten wegen vandaag minder zwaar door dan vroeger. Zowel bedrijven als gezinnen spenderen een kleiner deel van hun budget aan energie. Hierdoor hebben stijgende olieprijzen minder impact op de economische groei. Dat maakt de Amerikaanse economie veerkrachtiger bij energiecrisissen.
• Sterke bedrijfsinvesteringen, vooral in technologie
  Bedrijven blijven investeren, met een duidelijke focus op technologie en infrastructuur, zoals in datacenters. Die investeringsgolf ondersteunt de economische groei en innovatie op lange termijn. Waar investeringen vroeger vooral intern werden gefinancierd, verloopt dat nu meer via de kapitaalmarkt. Dat kan op termijn wel leiden tot een strengere selectie, waarbij zwakkere bedrijven de schifting niet overleven.
• Economische veerkracht bevestigd door sterke cijfers
  Recente economische cijfers, zoals het banenrapport, tonen aan dat de Amerikaanse economie sterker presteert dan verwacht. Ondanks tegenwind zoals inflatie en hogere rente blijft de arbeidsmarkt robuust. Dat vertaalt zich in vertrouwen bij beleggers en stijgende aandelenmarkten. De vrees voor een snelle economische vertraging neemt af.

Minder kans op renteverlagingen

Door de sterke economische prestaties neemt de noodzaak voor renteverlagingen af. De centrale bank blijft dan ook voorzichtig en wacht op meer duidelijkheid rond inflatie. Mogelijk blijft de rente daardoor langer hoog. Voor beleggers is dit een belangrijk aandachtspunt voor de komende periode.

De belangrijkste centrale banken, de Amerikaanse Federal Reserve (Fed), de Europese Centrale Bank (ECB) en de Bank of England (BoE), hebben de rentetarieven in april ongewijzigd gelaten. Zij gebruiken deze tijd om de impact te beoordelen van de aanbodschok (wegens de olieverstoring) op de stijging van onze prijzen en de gevolgen ervan op de lonen, de consumptie en de bedrijfsmarges.

Centrale banken wachten op meer duidelijkheid

De centrale banken kopen tijd om de gevolgen en de impact van de hogere olieprijzen te begrijpen en te beoordelen.

Voorlopig zitten we in wat economen de eerste-ronde-effecten op de inflatie noemen, namelijk prijzen die op korte termijn stijgen door de hogere olieprijzen. Voor consumenten aan de benzinepomp, maar evengoed voor de bedrijven die olie nodig hebben in hun productieproces.

Maar de bezorgdheid van de centrale bankiers zit hem vooral in de tweede-ronde-effecten op de bredere inflatie in de economie: de gevolgen op onze consumptie en de impact op het bedrijfsleven door hogere looneisen van werknemers, of nog hogere productiekosten door een sneeuwbaleffect.

De Amerikaanse Centrale Bank

Bij de Amerikaanse Centrale Bank was er alvast geen eensgezindheid om de rente te laten dalen – een bewijs dat de inflatiezorgen nog niet gaan liggen. De Fed zit dus in een afwachtende houding ondanks de druk van president Trump.

 De Europese Centrale Bank

Het dilemma voor de ECB laat zich zien in de verschillende inflatiecijfers: in verschillende landen steeg de inflatie, maar daalde de kerninflatie.

Met kerninflatie bedoelen economen de prijsstijgingen berekend zonder de impact van de sterk schommelende prijzen van olie en voeding. Omdat kerninflatie de ruis van tijdelijke prijsschokken negeert, is het een stabielere indicator op de lange termijn. Het laat beter zien of prijsstijgingen breed gedragen worden in bv. de dienstensector en industrie.

In Spanje steeg de inflatie amper met 0,1 %. De inzet op zonne-energie en tussenkomst van de overheid in de energierekening speelden daarin een grote rol. Spanje toont dat inzetten op hernieuwbare energie meer dan economisch verantwoord is. Ook in het beheer van de Argenta Asset Management-fondsen zetten we in op hernieuwbare energie.

Uiteindelijk zal het einde van het conflict in het Midden-Oosten (en de manier waarop) de houding van de centrale banken bepalen.