Februari: bedrijfsresultaten, AI-twijfels, tariefonzekerheid en de Iran-oorlog

We kunnen in deze update niet rond het escalerende conflict in het Midden-Oosten. Op 28 februari voerden de Verenigde Staten hun 2de grote militaire interventie van 2026. Na de arrestatie van de Venezolaanse president Maduro eerder dit jaar, richtten de VS zich ditmaal tot Iran. Samen met Israël lanceerde het een grootschalige luchtaanval. Dankzij het werk van de inlichtingendiensten konden de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten een groot aantal prominente figuren binnen het Iraanse regime uitschakelen, onder wie de opperste leider Ali Khamenei.

Volgens het Witte Huis schakelde het Amerikaanse leger al duizenden doelwitten uit – zoals luchtafweerinstallaties, raketlanceerplatformen, dronebasissen – om het Iran zo moeilijker te maken om terug te slaan. Toch blijft Iran voorlopig hevig reageren: het valt doelwitten aan dat het met de VS of Israël in verband brengt, ook wanneer die doelwitten zich in buurlanden bevinden die oorspronkelijk geen partij waren in het conflict. Infrastructuur die cruciaal is voor de wereldwijde bevoorrading van olie en gas staat ook op de doelwittenlijst. Het Iraanse leger blokkeert intussen de Straat van Hormuz, een drukbevaren zeeweg waarlangs ongeveer 20 % van de wereldwijde oliehandel passeert.

Afgelopen weekend is Mojtaba Khamenei, zoon van de vorige ayatollah, verkozen als de nieuwe geestelijke leider van Iran. Voor zover bekend is ook hij een hardliner. Dat vergroot de kans dat Iran zich hardnekkig blijft verzetten, met aanvallen op buurlanden en een verdere verstoring van de wereldwijde oliehandel tot gevolg. Toch zijn er in Iran ook stemmen die pleiten voor onderhandelingen en de-escalatie – mede omdat de Iraanse capaciteit om militair terug te slaan aanzienlijk is verzwakt. Voorlopig krijgen zulke gematigde standpunten weinig gehoor en blijven de tegenaanvallen doorgaan.

Op maandagochtend 9 maart veroorzaakten al deze gebeurtenissen grote onrust op de financiële markten. De olieprijs opende 30 % hoger, tot 120 dollar per vat. Ook de Aziatische aandelenmarkten gingen stevig lager van start. Later op de ochtend stabiliseerden de markten, waardoor de verliezen voor aandelen voorlopig beperkt bleven. De prijs van een vat ruwe Brent-olie bedraagt op het moment van schrijven ongeveer 105 dollar, maar blijft volatiel. Diezelfde avond probeerde Trump de spanningen weg te nemen door aan te kondigen dat de militaire interventie bijna voorbij was, hoewel hij er onmiddellijk aan toevoegde dat er nog veel meer bombardementen zouden volgen als Iran de olietoevoer verstoort. Uiteindelijk heerst er nog steeds een grote onduidelijkheid over de ware bedoelingen van de Amerikaanse president.

Een langdurige oliecrisis vormt een aanzienlijk risico voor het positieve scenario dat we voor ogen hadden voor aandelen. Waarom dat scenario tot dan toe gerechtvaardigd bleef, lichten we verderop toe, maar maandagochtend werd duidelijk dat de kans op een aanhoudende oliecrisis te groot was geworden.

Daarom besloten we het aandelengewicht in de fondsen substantieel te verlagen. Dat deden we door exchange traded funds (ETF’s) te verkopen. We kozen er bewust voor om vooral Europese aandelen af te bouwen, aangezien Europa bijzonder gevoelig is voor stijgende energieprijzen.

De crisis in het Midden-Oosten heeft uiteraard ook gevolgen voor de alternatieve beleggingen binnen de Select-fondsen. De energieprijzen zijn sterk gestegen nu Iran er effectief in geslaagd is om een groot deel van de wereldwijde olie‑ en gashandel stil te leggen. Begin dit jaar begonnen we al met het opbouwen van een positie in oliegerelateerde producten. De prijs van deze producten is de voorbije weken sterk opgelopen.

Daarnaast blijven de fondsen ook geïnvesteerd in edelmetalen. Goud is traditioneel een veilige haven in tijden van geopolitieke crisissen.

Op termijn kan goud ons een zekere diversificatie bieden als het sentiment verslechtert. De positie in zilver hebben we bijna volledig verkocht. De volatiliteit was zo hoog opgelopen dat een rol als veilige haven niet meer mogelijk bleek. Dat zie je ook terug in het koersverloop van zilver: ondanks de daling van de dollar zien we een daling in de zilverprijs sinds het uitbreken van het conflict.

Ondanks het positieve scenario dat we tot dan toe voor ogen hadden voor aandelen, hebben we het aandelengewicht binnen de Select-fondsen al in februari – nog vóór het uitbreken van het conflict – substantieel afgebouwd. Dit deden we vanwege risicobeheer: in de onzekere marktomgeving vonden we het niet langer verantwoord om een te hoge blootstelling aan risicovolle activa aan te houden. Daarom werd de positie in risicovolle activa (aandelen en grondstoffen) verminderd.

De vrijgekomen middelen uit de aandelenverkopen begin maart houden we voorlopig in cash aan, zodat we snel kunnen inspelen op eventuele veranderingen. Daarbij volgen we een aantal ontwikkelingen nauwlettend op:

• Komen er officiële onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran? Voorlopig circuleren er enkel geruchten, maar zien we geen officiële bevestiging. Integendeel, de harde communicatie aan beide zijden voedt het conflict verder.
• Komt er een oplossing voor de commerciële scheepvaart door de Straat van Hormuz? Op dit moment lijkt Iran deze cruciale doorgang in de wereldwijde oliehandel effectief te hebben lamgelegd.
• Zijn er tekenen van verdere escalatie of juist van de-escalatie? Raken steeds meer landen in het Midden-Oosten bij het conflict betrokken? Hoe reageert Europa? En hoe groot blijft de Iraanse capaciteit om tegenaanvallen uit te voeren?
• Tot slot volgen we de technische indicatoren op de financiële markten nauwgezet. Zijn er tekenen van volledige capitulatie? Kunnen we spreken van echte paniekverkopen?

Hoewel het conflict in het Midden-Oosten veel aandacht opeist, zouden we bijna vergeten dat er de afgelopen maand ook heel wat andere ontwikkelingen waren op de financiële markten.

Februari was, ondanks geopolitieke spanningen, opnieuw een positieve maand voor wereldwijde aandelen. In euro uitgedrukt stegen wereldwijde aandelen met 1,4 %.

Obligaties presteerden maand goed de afgelopen maand, vooral de overheidsobligaties met een hoge rentegevoeligheid. 

Ook bedrijfsobligaties met een hoge kredietwaardigheid ontwikkelden zich goed. Alleen high yield-obligaties (bedrijfsobligaties met een lagere kredietwaardigheid) deden het minder goed. In perioden van economische onzekerheid blijven ze vaak achter.