Spanningen in het Midden-Oosten: mogelijke impact voor beleggers

Op 28 februari hebben de VS en Israël een militaire operatie ingezet tegen Iran, ‘Operation Epic Fury’. Amerikaans president Trump besloot om tot de aanval over te gaan na een wekenlange troepenopbouw in de regio. Onderhandelingen over een nieuwe nucleaire deal met Iran liepen vast.

De Verenigde Staten hadden in juni 2025 al ingegrepen met bombardementen op 3 kernverrijkingsinstallaties in Natanz, Fordow en Ispahan. Maar de Amerikaanse militaire inzet is nu veel sterker. Destijds had Trump de Israëliërs gedwongen de militaire campagne op te schorten, waardoor het regime in Teheran even ademruimte kreeg. Nu rechtvaardigt hij de aanval omdat Iran volgens hem is doorgegaan met de heropstart van het kernprogramma en de ontwikkeling van langeafstandsraketten.

Net als in Venezuela lijkt het doel waarschijnlijk een regimeverandering. De Amerikaanse regering roept de Iraniërs al enkele weken op om hun leiders af te zetten. De operaties hebben al geleid tot de eliminatie van de hoogste religieuze leider ayatollah Khamenei en enkele andere militaire en politieke leiders.

Iran voert grootschalige tegenaanvallen uit op Israël en op Amerikaanse doelen (militaire bases, ambassades, enz.) op het grondgebied van Amerikaanse bondgenoten zoals Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Saudi-Arabië. Die landen reageren momenteel niet militair, maar ondervinden wel zware gevolgen, zoals de sluiting van hun luchtruim. Bovendien heeft Israël de aanvallen op Hezbollah in Libanon hervat.

De Iraanse pogingen om de Straat van Hormuz te blokkeren, de zeestraat waar 20 % van de wereldwijde olieproductie doorheen gaat, vormen een reële bedreiging voor de wereldeconomie. Of Iran in staat is om een ​​volledige en langdurige blokkade te handhaven, blijft op dit moment een open vraag.

Iran zou zeemijnen in de straat kunnen leggen, waardoor de doorgang voor bijna alle schepen onmogelijk wordt, maar de effectiviteit van die strategie blijft onzeker. Als Iran de straat fysiek blokkeert, zouden de pogingen van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en hun bondgenoten om de blokkade te doorbreken het risico vergroten dat een gewapend conflict zich naar zee verspreidt.

De loutere dreiging van een blokkade zal al voldoende zijn om een verstoring van de wereldhandel te veroorzaken. Verzekeringsmaatschappijen hebben nu al aan bedrijven opgelegd om niet met hun tankers door de zeestraat te varen. De dreiging van nakende aanvallen in de afgelopen weken heeft al geleid tot een stijging van de olieprijzen; verdere opwaartse druk valt te verwachten zolang de vijandelijkheden voortduren.

Op de aandelenmarkten is de impact duidelijk negatief, maar momenteel vrij beperkt. De meeste indexen staan ​​op het moment van schrijven ongeveer 2 % lager. Verschillende strategen wijzen erop dat dit soort geopolitieke gebeurtenissen een kans bieden om te profiteren van marktcorrecties, omdat ze doorgaans van korte duur zijn. Veel zal afhangen van de duur van het conflict en of er een langdurig effect is op de energieprijzen. Ondertussen stijgen activa die als veilige havens worden beschouwd, zoals goud en de dollar.

Het positieve element is dat deze gebeurtenis plaatsvindt in een context waarin de wereldeconomie over het algemeen gezond is en recent zelfs tekenen van versnelling vertoont. Belangrijk om weten is ook dat centrale banken kunnen besluiten om in te grijpen met opportunistische renteverlagingen, zoals ze in het verleden al hebben gedaan. Al zullen ze daarbij de impact van stijgende energieprijzen op de wereldwijde inflatie moeten monitoren.